وزارتدفاع حکومت افغانستان اعلام کرده است که به اساس توافقی میان این وزارت ونیروهای بین المللی، مسوولیت زندان بگرام به اردوی ملی سپرده شده است. اینتوافق به دولت افغانستان اجازه میدهد تا صلاحیت تحقیق، مواظبت، نظارت، تعقيب عدلی، رسيدگی به قضايای جرمی اشخاص تحت توقيف و محاکمه زندانیان بگرام را داشته باشد.
ایناقدام به اساس در خواست حکومت افغانستان از نیروهای خارجی صورت گرفته وتسلیمی مسوولیت آن به نیروهای افغان تا پایان سال روان میلادی ادامه خواهدداشت. به گفته وزارت دفاع، آموزش و تعلیمات دوهزار سرباز اردوی ملیافغانستان تا چند روز دیگر آغاز خواهد شد تا مسوولیت نگهداری این زندان رابه عهده گیرند. دوماه بعد سربازان وزارت دفاع ملی اختیار زندان بگرام رابدست خواهند گرفت و پس از دوسال مسوولیت آن به وزارت عدلیه افغانستانسپرده خواهد شد.
زندانبگرام پس از هجوم امریکا و متحدانش به افغانستان ایجاد شد و از آغاز تاحال مورد پرسش جدی سازمان ها و نهادهای مدافع حقوق بشر بوده است و دولتافغانستان اجازه دسترسی به آن را نداشت. این زندان یک ماه پیش به ساختمانتازه یی که به هزینه 60 میلیون دالر ساخته شده است انتقال یافت. شکنجهمتهمان در زندان بگرام از سوی امریکاییان مساله جدی است که به گزارش برخیرسانه ها مظنونان بین سالهای 2002 تا 2008 با شیوه های گوناگون مانندريختن آب يخ بر بدن زندانيان در زمستان و ريختن آب داغ در تابستان،انداختن سگ های وحشی به جان زندانيان، محروم نگهداشتن آنان از خواب، تهديدبا سلاح و لت و کوب جسمی مورد بازجویی قرار گرفته اند.
بهاساس گفته های دگروال ستیفن کلتر سخنگوی امور زندانیان نیروهای امریکاییدر افغانستان در زندان بگرام 750 تن زندانی اند که از جمله سی تن آنهاخارجی میباشند.
گرچهسپردن مسوولیت زندان بگرام به نیروهای افغان گام بهتری برای تقویت حاکمیتملی افغانستان و حرکتی برای خودکفایی امنیتی نیروهای افغان و مسوولیتگیری این نیروهاست(زیرا نیروهای افغانستان را وادار می کند تا توانایی ها،ظرفیتها و تجربیات عملیاتی شان را گسترش دهند) اما این کار مشکلاتی را باخود دارد.
پساز سقوط دولت طالبی مطابق به توافقات بن، نیروهای دفاعی افغانستان ایجادشد و کمک هایی را از کشورهای خارجی دریافت کرد اما هنوز توان بدست گیریمستقلانه امنیت سراسری افغانستان را ندارند و از ظرفیت مناسب دفاعیبرخوردار نیستند. با این وضعیت به عهده گرفتن مسوولیت زندان بگرام یقیناًمشکلاتی را در برخواهد داشت. از سوی دیگر سیستم قضایی و عدلی افغانستاننیز غرق در فساد و بیکارگی است و توانایی رسیدگی به قضایای کنونی اش راندارد چه رسد به اینکه مسوولیت های بیشتری را عهده دار شود. بنابرین بدونبالا بردن ظرفیت نظامی و امنیتی نیروهای افغان و تقویت نهادهای عدلی وقضایی افغانستان تنها دادن مسوولیت زندان بگرام به حکومت این کشور بهمعنای رفع مشکلات زندانیان نمی باشد.
تسلیمیمسوولیت و صلاحیت زندان بگرام به نیروهای امنیتی افغان در حالی صورت میگیرد که گفته میشود ایالات متحده امریکا در افغانستان چندین زندان مخفیدارد، حال معلوم نیست که مسوولیت این زندان ها نیز به دولت افغانستان دادهخواهد شد یا نه، ویا این زندان ها چه زمانی مسدود خواهند شد.