صفحه را به دوستان معرفي كنيد! پيوندها 01.06.2007: احزاب سياسي؛ پيش نياز انتخابات رقابتي08.10.2005: موانع توسعه احزاب سياسي در افغانستان پيوند‌هاي بيروني ● نسخه چاپي مطلب ● فرم ارسال مطلب ● نقد و نظر 8 احزاب سياسي و تثبيت دموكراسي در افغانستان نويسنده: علي رضا شريفي تاريخ دريافت: 29.11.2008 تاريخ نشر: 29.11.2008 اگر دموكراسي را حكومتي بدانيم كه مبتني بر اراده‌ و رضايت مردم است، در آن صورت نقش احزاب سياسي و جايگاه‌ آن، در چنين حكومت، نقش تعيين كننده خواهد بود. چه اين‌كه مهم‌ترين كارويژه‌هاي «حزب سياسي» عبارت است از : «تاليف منافع»، تجميع خواسته‌ها»، «گزينش نخبگان» و «امكان چرخش نخبگان»؛ همه‌ي اين كارويژه‌ها براي حكومتي مبتني بر خواست و اراده‌ي مردم (دموكراسي) ضروري و حياتي خواهد بود. در يك جامعه كه متشكل از ميليون‌ها انسان با خواسته‌ها و تمايلات متعدد و گاه متضاد است، به وجود آوردن حكومتي با اراده و رضايت همه‌ي افراد، بصورت مستقيم و بدون واسطه، كار مشكل و حتي محال است.     فهرست عناوين چكيده 2 . 2 واژگان كليدي: حزب سياسي، دموكراسي، افغانستان، شكافهاي اجتماعي. 2 طرح مساله. 3 1.مفاهيم و كليات.. 2 1.1. تعريف حزب سياسی. 2 1.2. نظريه‌هاي پيدايش احزاب.. 2 1.2.1.  نظريه انتخابي. 2 1.2.2.  نظريه توسعه و نوسازي.. 2 1.2.3.  نظريه تضاد طبقاتي. 3 1.3. شكافهاي اجتماعي. 3 1.3.1.  شكاف فعال و شكاف غير فعال. 3 1.3.2. شكاف اوليه و ثانويه. 3 1.3.3. شكافهاي متراكم و شكافهاي متقاطع. 3 2. احزاب سياسي افغانستان. 5 2.1. احزاب دوران مشروطه. 5 2.1.1. حزب ويش زلميان. 5 2.1.2. حزب وطن. 5 2.1.3 حزب خلق. 5 2.1.4 اتحاديه آزادي پشتونستان. 5 2.1.5.  افغان سوسيال دموكرات يا افغان ملت.. 5 2.2. احزاب كمونيستي. 6 2.2.1. حزب دموكراتيك خلق افغانستان. 6 2.2.2. شعله‌ي جاويد 6 2.3. احزاب اسلامي. 7 2.3.1. جمعيت اسلامي. 7 2.3.2.  حزب اسلامي حكمتيار. 7 2.3.3. جنبش ملي. 8 2.3.3. حزب وحدت اسلامي. 8 2.3.4. حركت اسلامي. 8 .................................   چكيده حزب سياسي مهمترين سازماني است كه بين مردم و حكومت، در يك نظام مردم سالار واسطه مي‌شود. احزاب سياسي مشاركت سياسي را تسهيل منافع مختلف را تأليف و زمينه‌ي تفاهم و توافق جمعي را فراهم مي‌كند. موفقيت دموكراسي بدون حزب، آرزويي است كه برآورده نخواهد شد. در دموكراسي نوپاي افغانستان جايگاه احزاب كجاست؟ احزاب افغانستان بر چه شكافهايي استوار است؟ آيا اين احزاب كاركرد‌هاي حزب سياسي را دارد؟ و نهايتا اينكه اين احزاب، مي‌تواند به تثبيت دموكراسي كمك كند يا خود مانع بر سر راه دموكراسي است؟ اين مقاله به تحليل اين موضوع مي‌پردازد.     واژگان كليدي: حزب سياسي، دموكراسي، افغانستان، شكافهاي اجتماعي.     طرح مساله اگر دموكراسي را حكومتي بدانيم كه مبتني بر اراده‌ و رضايت مردم است، در آن صورت نقش احزاب سياسي و جايگاه‌ آن، در چنين حكومت، نقش تعيين كننده خواهد بود. چه اين‌كه مهم‌ترين كارويژه‌هاي «حزب سياسي» عبارت است از : «تاليف منافع»، تجميع خواسته‌ها»، «گزينش نخبگان» و «امكان چرخش نخبگان»؛ همه‌ي اين كارويژه‌ها براي حكومتي مبتني بر خواست و اراده‌ي مردم (دموكراسي) ضروري و حياتي خواهد بود. در يك جامعه كه متشكل از ميليون‌ها انسان با خواسته‌ها و تمايلات متعدد و گاه متضاد است، به وجود آوردن حكومتي با اراده و رضايت همه‌ي افراد، بصورت مستقيم و بدون واسطه، كار مشكل و حتي محال است. مهم‌ترين «نهاد» كه بين مردم و حكومت واسطه مي‌شود و خواسته‌هاي پراكنده را دسته بندي نموده به برنامه و اهداف قابل اجرا در مي‌آورد، احزاب سياسي است. به قول يكي از بزرگان كه از يكي از دانشمندان غربي نقل قول مي‌كرد: «موفقيت دموكراسي بدون احزاب سياسي مثل آن است كه در اوج گرماي تابستان انتظار بارش برف را داشته باشيم». به عبارت ديگر موفقيت دموكراسي بدون حزب سياسي محال عقلي نيست، اما بدون شك محال عادي است، همانطوري‌ كه بارش برف در تابستان چنين است. در دايرة المعارف دموكراسي آمده است: «دموكراسي مبتني بر نمايندگي از ديرباز مرتبط و بل مرادف با حكومت حزبي بوده است».[1] پس مفروض اين تحقيق اين است كه دموكراسي بدون حزب امكان تحقق ندارد. از آنجايي كه دموكراسي در افغانستان پديده‌ي جديد و نوپاي است، يا به عبارت ديگر يك پديده‌ي وارداتي است كه بدون اين‌كه مردم با آن خو گرفته و به آن عادت داشته‌ باشند، يك باره در ميان آنان پرتاب شده است، لازم است راه‌كارهاي سنجيده شود تا آن را براي مردم قابل هضم كرد. در واقع دموكراسي هم‌چون لقمه‌اي است كه بدون اينگه دستگاه گوارشي مردم به آن عادت داشته باشد، به دهان آنان گذاشته شده است. بنا براين لازم است تلاش شود تا مردم با اين پديده نوظهور به نحوي، عادت داده شود و به سخن ديگر راه‌كارهاي ارئه شود كه دموكراسي در افغانستان «تثبيت» شود. در اين تحقيق تلاش مي‌شود نقش احزاب سياسي موجود در صحنه سياسي افغانستان، در تثبيت دموكراسي آزمون شود. ما تلاش مي‌كنيم به اين پرسش پاسخ دهيم كه: آيا احزاب سياسي موجود، مي‌تواند در تثبيت دموكراسي نوپاي افغانستان نقش مؤثري داشته باشد؟ بنا براين بحث ما از حالت كلي و انتزاعيِ جايگاه احزاب در دموكراسي، بيرون آمده به واقعيت موجود مي‌پردازد؛ يعني اين مهم كه احزاب سياسي موجود در صحنه سياسي افغانستان، مي‌تواند در تثبيت دموكراسي نقشي ايفا كند يا خير. پس ما به اين سوالات فرعي نيز پاسخ خواهيم گفت: آيا در افغانستان احزاب سياسي وجود دارد؟ اگر وجود دارد، برچه شكافهاي اجتماعي استوار است؟ آيا اين احزاب كارويژه يك حزب سياسي در حكومت دموكراتيك را دارد يا خير؟ براي پاسخ روشن به سوالات فوق، اين تحقيق از چهار بخش تشكيل شده است. در بخش اول تحت عنوان مفاهيم و كليات، به مفهوم حزب سياسي، نظريه هاي پيدايش احزاب، شكاف اجتماعي و انواع آن پرداخته خواهد شد. در بخش دوم معرفي مختصري از احزاب سياسي گذشته و فعلي افغانستان و اين‌كه اين احزاب برچه شكافهاي اجتماعي استوار است، آورده مي‌شود. در بخش سوم براي آزمون فرضيه‌ي تحقيق، يعني «نقش احزاب سياسي در تثبيت دمكراسي»، شاخص‌ها و معيارهاي تحت عنوان كاركرد احزاب سياسي، بيان مي‌شود و احزاب سياسي افغانستان با آنها سنجيده خواهد شد. و در نهايت نتيجه گيري و پيشنهادات ارائه خواهد شد.   متن كامل مقاله (208.kb)   [1] . دايرة المعارف دموكراسي، زير نظر سيمون مارتين ليپست، تهران: كتابخانه تخصصي وزارت خارجه، 1383، ج2، ص603.     ◙ موضوعات مرتبط سياسي, نگاه ژرف ◙ ارسال اين مطلب به شبكه‌هاي اجتماعي □ بالاترين □ دنباله □ Delicious □ Facebook ◙ نقد و نظر 8 ◙ تازه ترين مطالب از(مهمان):

 از ميان همين موضوع:

■ دایاگ، برنامه ي دلخوش كن (بهرام آمونيايي)

■ پيش درآمدي بر جامعه شناسي تاريخي طالبان (مهدي سعيدي)

■ كنترل مدارس، راهي براي مبارزه با ترور

■ دست زورگويان از پروژه ها كوتاه خواهد شد؟ (بهرام آمونيايي)

■ انتخابات پارلمانی و چالشهای پیش رو (نادر محسني بامياني)

■ دا افغانستان اسلامي امارت رييس جمهور ! (امين)

■ افغانستان و میهن پرستی های دروغین رهبران (سيد محمد فطرت)

■ آیا لوی سارنوالي میتواند با ریشه های اصلی فساد مبارزه کند؟ (بهرام آمونيايي)

■ فیلتر سایت ها، ابزار تازه ي استبداد؟ (بهرام آمونيايي)

■ حامد كرزي و تلاش براي تمركز قدرت (سيد ميرزاحسين احساني)

■ برنامه‌ی کهنه مبارزه با موادمخدر (بهرام آمونيايي)

■ نا امنی به شمال کوچ می کند (بهرام آمونيايي)

■ پيش بسوي مونوكراسي مطلقه! (امين)

■ "افغانی شدن" بسنده نیست (بهرام آمونيايي)

■ تنها طالبان عامل نا امنی در شمال نیستند (بهرام آمونيايي)

■ جنگ "مشترک" در مارجه،آزمون دیگر (بهرام آمونيايي)

■ مرگ دموكراسي (محمودموسايي)

■ قانون اساسی افغانستان؛ نظام سیاسی و تعامل قوای ثلاثه (نادر محسني بامياني)

■ خود باوری

■ مصالحه دولت با طالبان و جایگاه عدالت (بهرام آمونيايي)

* مقالات معرف ديدگاه نويسندگان بوده موقف سايت را بازتاب نمي دهند
* نقل مطالب سايت به جرائد چاپي با ذكر منبع و نام نويسنده و به منابع انترنتي با ارائه "پيوند" مجاز است. ذكر منبع نشانه حرفه اي بودن شماست
* جهت ارسال مطلب لطفا از فرم تماس استفاده نماييد. نويسندگان عضو ازاينجا مي توانند نشر نمايند