تهاجم کوچی ها در بهسود، رد پای بحران در کجاست؟
نويسنده: عادل غلامي خالقيار
تاريخ نشر: 30.08.2007
یکی از معضلات تاریخی افغانستان که همواره عامل نا امنی، تشنّج و درگیری در مناطق از کشور گردیده مسأله کوچیها می باشد. در این نوشتاربه چند نکته از جمله آسیب ها، چالشها و زیانهای سیاسی فرهنگی، اقتصادی و امنیتی که از ادامه روند کوچیگری متوجه کشور بخصوص مناطق مرکزی هزاره جات می باشد اشاره می گردد.
یکی از معضلات تاریخی افغانستان که همواره عامل نا امنی، تشنّج و درگیری در مناطق از کشور گردیده مسأله کوچیها می باشد. در این نوشتاربه چند نکته از جمله آسیب ها، چالشها و زیانهای سیاسی فرهنگی، اقتصادی و امنیتی که از ادامه روند کوچیگری متوجه کشور بخصوص مناطق مرکزی هزاره جات می باشد اشاره می گردد. اگر چه سابقه کوچیگری و صحرانشینی در افغانستان قدمتی تاریخی دارد ولی از سوی دیگر کوچیگری در گذشته های تاریخی کشور باعث نزا عها و برهم زدن امنیت عمومی در نقاط مختلف از کشور از جمله هزارجات بوده است. تجربه کشورهای توسعه یافته، و متمدّن نشان می دهد صحرانشینان و کوچیان دست از زندگی صحرا نشینی و کوچیگری برداشته و با حمایت دولتهای شان در شهرها اسکان یافته اند. باتوجه به درگیری های کوچیها در بهسود هزاره جات این معضل با سیاست ثبات در کشور همخوانی نداشته و ندارد . از همین رو قانون اساسی افغانستان به عنوان یک میثاق ملی صراحتاً دولت را موظف میکند که در جهت تامین امنیت عمومی مردم با تمام امکانات و توان تلاش و کوشش نمایند. معضل کوچیگری بخصوص در مناطق هزارجات مرکزی که در جوزای 1386برابر جون 2007میلادی که دامنگیر مردم" لادو بد آسیاب "ولسوالی بهسود گشته. از همین رو بر نمایندگان مردم مناطق مرکزی هزارجات از جمله نمایندگان مردم در پارلمان کشور است که برای چاره اندیشی و پشگیری از نزاعهای احتمالی در آینده اقدام به تدبیر جدی نمایند و با هماهنگی ارگانهای داخلی و در صورت لزوم برای مهار تشنجات احتمالی باید از نیرو های حافظ صلح بین المللی استفاده گردد. تا مردم از خانه و کاشانه خویش آواره و سرگردان نگردند . و معضل کوچیگری باید بطور اساسی توسط مسئولین کشور و نمایندگان مردم حل گردد تا در آینده این معضل زمینه تشنجات محیطی و اجتماعی و چالشهای بیشتر امنیتی را برای کشور فراهم نگرداند. همچنین وقوع این بحران در این مقطع اساسي کنونی باید توسط مسئولین کشور و نماینده گان مردم ریشه یابی گردد. این درحالیست که کشور نیاز مند امنیت مطمئن می باشد. و باید بانیان مخل امنیت مردم در مناطق مرکزی هزارجات از جمله بهسود ودیگر مناطق تحت پیگرد قرار بگیرند. از نظر دانشمندان و جامعه شناسان زندگی چادرنشینی هرگز محیط مساعد برای رشد فرهنگ و تمدن نبوده و نخواهد بود. ادامه کوچیگری در کشور و عدم اسکان دائمی آنها چالشهای جدّی را متوجه کشور در عرصه های فرهنگی، بهداشتی، اقتصادی و امنیتی خواهد نمود. با توجه به رفت و آمد آزادانه شان از مرز مشترک افغانستان و پاکستان برای درازمدت و همچنین در مقطع حساس کنونی زمینه چالشهای بین مرز هاي کشور را ببار می آورد و امنیت ملی و تمامیت ارضی افغانستان را با خطر جدی مواجه میسازد . از همین جهت حضور کوچیها هم چون گذشته در سطح کشور مخصوصاً هزاره جات بی گمان باعث از بین رفتن وحدت بین اقوام ساکن در کشور می گردد. اینکه با سر ا زیر شدن کوچیها و دامهایشان مراتع و کوههای خالی از علوفه گردیده و به بیابان خشک و بی علف تبدیل خواهد شد و از آن جائیکه اکثر یت به اتفاق مردم آن مناطق کشاورزی و دامدارند در اثر هجوم کوچیها دامهایشان از بین رفته و آنها مجبور می شوند مهاجرت نمایند .چالشهای امنیتی و مقوله امنیت بی تردید یکی از پیش نیاز های توسعه و پیشرفت در هر کشور به حساب می آید و دولت مردان و نماینده گان مردم در پارلمان با حساسیت تمام با پدیده مخل امنیت و ثبات بر خورد نمایند. باتوجه اینکه در گذشته های تاریخی معضل کوچیگری مردم مناطق مرکزی هزارجات تشنجات شدید را با این معضل پشت سر گذرانده اند. از طرف دیگر در این اواخر افراد مجهول الهویه زیر نام کوچی با تجهیزات نظامی در منا طق مرکزی هزارجات در یک اقدام مشکوک به انواع سلاحهای پیشرفته مسلح وارد ولسوالی بهسود شده اند که این مسئله به لحاظ سابقه و حساسیتهای تاریخی شرایط متشنجی را به وجود آورده است . و از سوی دیگر این مسئله نباید به وحدت بین اقوام و وحدت ملی در کشور صدمه بزند و در این مقوله نباید برادران پشتون را سر زنش کرد. بلکه در دوران جهاد در همین ولایت میدان وردک و دیگر نقاط کشور برادران پشتون و هزاره در کنار هم صف مجاهدین را در مقابل اشغالگران روس تشکیل میدادند. کوچیهای مشکوک با راه اندازی پروژه بحران بمنظور از بین بردن امنیت مردم به بهسود حمله کرده که در نتیجه جو تنش آلود را ببار آورده است. با تجارب گذشته ها این مسئله ذهنیت مخدوش را برای مردم هزاره جات ایجاد کرده است و در موقعیت حساس کنونی و چالشهای پیش روي ناشی از این حادثه درک عمیق و هوشیاری سران هزارجات و مردم را نسبت به تکرار این واقعه ایجاب می کند. ناگفته پیداست که ادامه وضعیت موجود، کشور را با چالشهای جدّی امنیتی روبرو خواهد ساخت. از سوی دیگر مردم بومی مناطق مرکزی هزارجات نیز تحمل این روند را ندارند و با توجه به روند کند خلع سلاح در مناطق مختلف و بویژه مسلح بودن کوچیها در مناطق از کشور از جمله مناطق مرکزی هزارجات احتمال درگیری و نا امنی بیشتری در آینده به وجود آورده است. از همین جهت برای حل این مسئله باید طبق برنامه خلع سلاح افراد غیر مسئول و مخل امنیت عمومی باید کوچیها مسلح خلع سلاح گردیده و زمینه آشوب در مناطق که مسیر عبور کوچیها است از میان برود."قربانعلی عرفانی نماینده مردم در مشرانو جرگه و عضو کمسیون برسی حوادث کوچیها با مردم بهسود"در گفتگوی با شبکه دوچه ویله در جون 2007 چنین میگوید معضله کوچی ها تنها در مناطق مرکزی یا هزاره جات نیست. بلکه این معضله با مردم ده نشین در سراسر کشور وجود دارد. کمیسیون هم که تشکیل شده است و ماموریت که دارد در رابطه با کل معضله های از این دست که در کشور وجود دارد وظیفه دارد. هم اکنون در خوست میان مردم ده نشین و کوچی ها جنگ و دعوا است. و قرار است که در آنجا هم هیات فرستاده شود. و همین مشکل در اطراف مزار شریف و در بدخشان و در نواحی دیگر وجود دارد. مردم هم خواستار این است که این معضل بصورت همیشگی در سراسر کشور حل گردد. "اسکان دائمی کوچیها یک ضرورت جدّی و نیاز اساسی برای تامین امنیت عمومی در مناطق کشور به حساب می آید. مردم هزارجات مرکزی با پدیده کوچی گری یا کوچیها هیچ گونه دشمنی نداشته و ندارد بلکه رد پای دسایس برای دشمنی دیرینه با مردم این مناطق احساس میشود که افرادی با ما هیت کوچی در این اواخر به بهسود حمله ور شده اند. در حالیکه عدالت و امنیت عمومی در تمامی مناطق کشور و حقوق شهروندی در قانون اساسی جدید کشور سریعا "به رسمیت شناخته شده است. مردم مناطق مرکزی هزارجات بغاوت و تعرض به اراضی وامنیت خویش را نباید تحمل نمایند. سخن آخر اینکه در پی تهاجم به ظاهر کوچیها در ولسوالی بهسود هزارجات مرکزی، دردمندانه باید گفت ماهیت و موجودیت سیاسی آنهایي را زیر سوال برده که تا دیروز سنگ حمایت از آرمانهای مردم خویش را به سینه می زدند و شعار " تامین عدالت اجتماعی "سر میدادند. و امروز دنیا شاهد است این مردم چطور از دیار اجدادی و خانه و کاشانه خویش توسط نیرو های با نام به اصطلاح کوچی مورد تهاجم نظامی قرار میگیرند. جای تامل است که حاکمان کابل نشین دم از دموکراسی و تامین امنیت مردم میزند. و چنین عمل مشکوک در نزدیکی پایتخت در شمال غرب کابل صد ها خانواده و هزاران نفر در هزارجات از دیار و خانه و کاشانه خود آواره گشته و رهبران آنها با سکوت معنا دار خویش بی مسئولیتی خود را نسبت این رویداد آشکار میسازند. همانطوریکه سیر شتابان معادلات سیاسی کشور در گذر می باشد به همان میزان هوشیاری مردم را نسبت به تغيیرات و حساسیتهای سیاسی اجتماعی و امنیتی مرتبط با سر نوشت مردم ما را می طلبد.
موضوع مرتبط: سياسي, اجتماعي
|