انتشار خبر " سفیر افغانستان سکسی ترین سفیر جهان در کانادا" در وبسایت کابل پرس و سپس عکس العمل سفارت افغانستان دراتاوا مرا وادشت تا هم متن گزارش مجله سفارت- ایمبسی- چاپ کانادا را بخوانم و هم با نویسنده مقاله مورد نظر، براین ادبیا، تماس بگیرم .
با کمال تاسف گزارش و نگارش خبر و حتی ترجمه آن وسیله ای برای حمله و ضد حمله شده است. کسی که خبر را سیاسی – یعنی بد و دشمنانه – ترجمه می کند شاید نداند که ترجمه کردن یک هنر است و در این هنر پای بند بودن به اصل متن و حفظ صداقت و درست گویی یکی از اصولی ترین تعهدات مترجم است.
آقای رحمان کتوازی اولین کسی است که نسبت به گزارش مجله سفارت( ایمبسی) چاپ کانادا از خود حساسیت نشان داده و اقدام به ترجمه و نقد آن نموده است. آقای کتوازی ترجمه خود را با یک خبر آغاز می کند و بلافاصله آن خبروسیله ای برای حمله به سفیر افغانستان دراتاوا و وزیر امور خارجه افغانستان می شود. خواننده به این نتیجه می رسد که هدف از ترجمه آن خبر و همه مقدمه چینی ها نه تنها حمله به سفیر که حمله به وزیر امور خارجه بوده است. البته نمی گویم چرا آقای کتوازی به سفیر و وزیر حمله کرده اند. حمله کردن همیشه کار نا پسندیده ای نیست. اما چرا برای یک حمله سیاسی و احتمالا جناحی خود از ترجمه ناقص ، بد و بسیار سیاسی و سلیقه ای یک خبر استفاده کرده اند؟
هر چند متن اصلی مقاله مجله سفارت به صورت لینک در پایان نوشته آقای کتوازی آمده است اما در نوشته ایشان تنها یک خط ازمتن گزارش ترجمه شده و بعد از آن ایشان به تحلیل خبر، آنهم به شکل تهاجمی پرداخته است. تحلیلی که مبتنی بر یک پیش فرض غلط بنا شده است. پیش فرض آقای کتوازی و احتمالا کابل پرس اینست که سفیر افغانستان در بی بندباری و فحشا و احتمالا حرف و حدیث هایی از این دست نفر اول شده است. کلمه " سکسی" را " جنسی" و احتمالا شهوانی ترجمه فرموده و بعد از آن رگ غیرت ملی و میهنی شان به جوش آمده است.
سفارت افغانستان نیز در یک عکس العمل ضعیف، اقدام به نشر ترجمه گزارش مجله کانادایی کرد. ترجمه سفارت نیز یک ترجمه فوق العاده سیاسی و به دور از متن و با هدف توجیه حادثه اخیر بود. چنین به نظر می رسد که سفارت افغانستان نیز درکی یکسان از واژه " سکسی " با جناب آقای کتوازی دارد. درست به همین دلیل نیز سفارت دچار دست پاچگی گشته و برای اینکه ثابت کند که سفیر افغانستان آدم شهوت چران و بی بندباری نیست، کلمه سکسی را در متن ترجمه فارسی کاملا حذف کرده است.
برای اینکه بتوانم گوشه ای از واقعیت را روشن نمایم با براین ادبیا (Brian Adeba ) نویسنده گزارش مورد نظر تماس گرفتم. هدفم از صحبت با او این بود که قرائت و درکی که از واژه sexy در فرهنگ کانادایی وجود دارد برایم روشن شود. از او پرسیدم : به چه کسی سکسی می گویید؟ او گفت: به کسی که جذاب و زیبا باشد. جذاب یعنی کسی که توجه مردم را به خود جلب می کند . این جلب توجه به باور آقای براین شامل نحوه لباس پوشیدن ، راه رفتن و در مجموع آرایش یک فرد می شود. کسی که خوب لباس می پوشد توجه و احتمالا تحسین دیگران را به خود جلب خواهد کرد. البته که منظور از خوب لباس پوشیدن، رعایت تناسب بین اندام ، رنگ و طرح و لباس و مسایلی از این قبیل است. براین گفت: " خوب پوشیدن به معنی پوشیدن کالاهای قیمتی نیست".
از آقای براین پرسیدم: در این صورت چرا به چنین آدمی به جای سکسی نمی گویید زیبا و یا قشنگ و تعبیرات غیر جنسی از این دست؟ او گفت: تفاوت عمده ای که بین کلمه " زیبا " و " سکسی" در فرهنگ ما وجود دارد اینست که هر چیز زیبایی نمی تواند سکسی باشد اما هر چیز و یا کسی که سکسی باشد زیبا نیز هست. او ادامه داد " کسی که سکسی است توجه دیگران را به خود جلب می کند و این توجه البته که در جنس مخالف آن فرد سکسی می تواند یک توجه کاملا جنسی و با انگیزه تصاحب و تملک جنسی و بدنی باشد".
آقای صمد همچنین به عنوان فعال ترین و پرکار ترین سفیر در اتاوا بر گزیده شده است. از میان ۱۲۶ نمایندگی کشور های مختلف کسب این مقام فوق العاده حایز اهمیت است و جای تبریک و تشکر دارد. نکته ای که متاسفانه در ترجمه انتقادی آقای کتوازی ذکر نشده بود.
بررسی مجله سفارت از طریق تلفون، ایمیل و فکس صورت گرفته و دیپلومات ها ، کارمندان سفارت خانه های خارجی، نمایندگان شورای ملی کانادا، روزنامه نگاران کانادایی و خارجی مقیم اتاوا و تحلیل گران مسایل سیاسی مورد پرسش قرار گرفته اند.
نکته ای که ذکر آنرا ضروری می دانم این است که نوشته آقای کتوازی با آدرس بسیار مشخص، فرد خاصی را هدف قرار داده است. همانگونه که آزادی بیان یکی از حقوق اساسی شهروندان می باشد، حفظ آبروی هر شهروندی- از جمله سفیر- نیز از حقوق اساسی آنان به حساب می آید. آیا بهتر نیست کابل پرس قبل از نشر مقالاتی که با هدف تخریب شخصیت افراد قلم زده می شوند، ابتدا در صحت و سقم خبر تحقیق و بررسی نماید؟