مسؤوليت هرسخن بدوش پديدآورنده است. سايت در قبال آثارارسالي نويسندگان پاسخگو نيست

فرهنگي, انديشه سايت را به دوستان معرفي كنيد!

مطالب بيشتر از مسيح ارزگاني در صفحه اختصاصي نويسنده پيوسته‌ها 09.11.2005: مولانا و بسترهای شكوفايی حقوق بشر 31.12.1969: 05.12.2006: از آرمانشهر تا ناكجاآباد 02.04.2007: شورش در فلسفه آمريكا 04.04.2005: گوشة از جهان بيني بيدل 16.07.2007: فلسفه آمريكا در پرتگاه غيراجتماعي بودن؟ 17.10.2006: ادبيات و آرمانگرايان اجتماعی 04.03.2007: نياز روزگار ما به سهروردي شهيد و نيچه مجنون جهان زیرآهنگ وفرهنگ ماست ! نويسنده: مسيح ارزگاني تاريخ نشر: 15.08.2007 (بمناسبت سال جهانی خداوندگاربلخ)سال جاری میلادی ( 2007 ) برابر است باهشت صدمین سال تولد مولاناجلال الدین محمدبلخی. سازمان علمی، فرهنگی و آموزشی ملل متحد ( یونسکو ) سال روان میلادی رابه همین مناسبت بعنوان سال جهانی مولانا اعلام نموده است. پیش ازاعلام یادشده نیز برگردان انگلیسی کتاب گرانسنگ " مثنوی معنوی " شاهکار بی‌مانند حضرت مولانا یکی از پرفروش ترین کتاب‌ها طی چند سال گذشته در ایالات متحده بوده است. بطورکلی درسال های اخیر، آثار و افکار نغز و پرمغز خداوندگار بلخ با اقبال وسیع در دنیای غرب مواجه شده است؛ درحالی که در دنیای شرق و جهان اسلام از صدها سال به اینسو، مولانا ازسرآمدان شعر، عرفان و حکمت شناخته می شد و مشتاقان بی شماری در اینسوی عالم داشت. بدین ترتیب اینک حضرت مولوی، شرق و غرب عالم عشق و عرفان را در سیطرۀ خود دارد و به یک اندیشمند و الهام بخش جهانی و فراملی مبدل شده است و میراث مشترک فرهنگ و تمدن بشری محسوب می گردد. (بمناسبت سال جهانی خداوندگاربلخ)سال جاری میلادی ( 2007 ) برابر است باهشت صدمین سال تولد مولاناجلال الدین محمدبلخی. سازمان علمی، فرهنگی و آموزشی ملل متحد ( یونسکو ) سال روان میلادی رابه همین مناسبت بعنوان سال جهانی مولانا اعلام نموده است.پیش ازاعلام یادشده نیز برگردان انگلیسی کتاب گرانسنگ " مثنوی معنوی " شاهکار بی‌مانند حضرت مولانا یکی از پرفروش ترین کتاب‌ها طی چند سال گذشته در ایالات متحده بوده است. بطورکلی درسال های اخیر، آثار و افکار نغز و پرمغز خداوندگار بلخ با اقبال وسیع در دنیای غرب مواجه شده است؛ درحالی که در دنیای شرق و جهان اسلام از صدها سال به اینسو، مولانا ازسرآمدان شعر، عرفان و حکمت شناخته می شد و مشتاقان بی شماری در اینسوی عالم داشت. بدین ترتیب اینک حضرت مولوی، شرق و غرب عالم عشق و عرفان را در سیطرۀ خود دارد و به یک اندیشمند و الهام بخش جهانی و فراملی مبدل شده است و میراث مشترک فرهنگ و تمدن بشری محسوب می گردد. در حقیقت پیش از اعلام مذکور نیز اندیشه ها، سروده ها و زمزمه های پر رمز و راز ملای رم ، مرزها و اقیانوسها را درنوردیده بود و از او چهرۀ جهانی و ماندگار ساخته بود. تعیین 2007 بعنوان سال جهانی نیکوداشت حضرت مولانا درحقیقت تأیید و تأکیدی بود براین واقعیت .از قضای روزگار و حسن تصادف، نه تنهاشخصیت حقوقی و معنوی خداوندگار بلخ؛ بلکه شخصیت حقیقی و هویت فردی او نیز ماهیت چندگانه و صبغۀ فراملی داشت. از آنجاکه ترک تبار و ترک زبان بود، همۀ قبایل ترک از سین کیانگ چین تا آسیای میانه و قفقاز، او را ازجمله مفاخر قومی ـ فرهنگی خودمی شمارند و دوستش دارند. و چون اشعار و آثارش را به زبان شیرین و شیوای فارسی سروده است، تمام فارسی زبانان او را متعلق بخود می دانند. از آنجا که مدتی در روم قدیم و ترکیۀ امروز رحل اقامت افگند و در همان دیار بدرود حیات گفت ، رومیان آنروز و اهالی ترکیۀ امروز نیز ارادت خاص به ملای روم داشتند و دارند. با توجه به این حقیقت که حضرت مولانا در متن و بطن فرهنگ و مدنیت اسلامی رشد و شکوفایی یافت، اعراب و دیگر مسلمانان نیز او را محصول و مولود تمدن اسلام و عرب و از مفاخر و مواریث مشترک خود می دانند.این شاعر، عارف و حکیم بلندآوازۀ خراسان زمین که با القابی چون مولوی، مولانا، رومی، ملای رم و خداوندگاربلخ شناخته می شود، از مفاخر و میراث های ماندگار فرهنگ و تمدن آریانای کبیر و خراسان بزرگ است. او در گلشن خاورزمین (خراسان) و در ام البلاد (بلخ باستان) زادگاه زرتشت و خاستگاه اویستا و زبان فارسی پهلوی ، دیده به جهان گشود و در همان مهد دانش، حکمت و ادب پرورش یافت. سپس " ملول از دیوان و دَدان روزگار و همرهان سست عنصر زمان، در آرزوی شیر خدا و رستم دستان " به سیر و سفر آفاق و انفس پرداخت و" در هوای جانان، هفت شهر عشق و حکمت را عطار وار رکاب زد " تاسرانجام به شمس رسید و سر ارادت برآستان او گذاشت و خود نیز شمس و قبلۀ جمع شد. در ادامه از شمس و تبریز هم گذشت و به انطاکیه ( ترکیه امروز) رفت و در آنجا رحل اقامت افگند و لقب " ملای روم " دریافت نمود. در نهایت به ترک سود و سودا نشست و جان و هردو جهان را در یک "قمارعاشقانه " به یک غمزۀ جانان فروخت و بیگانه از خود و رهیده ازعالم و آدم، درحیرت مطلق فرورفت.شاهکار ماندگار و بی مانند او" مثنوی معنوی " است که شهرت و محبوبیت جهانی دارد و بحق آن را " قرآن عجم " خوانده اند. پس از مثنوی شریف، معروف ترین اثر منظوم او" غزلیات شمس " است که آن را بنام مراد و پیر طریقت خود " شمس تبریزی " مزین و متبرک ساخته است.اختصاص یک سال به تجلیل از شخصیت و جهاد فکری مولانا و ترویج اندیشه ها و آموزه های عرفانی و آسمانی او از سوی سازمان معتبر جهانی چون یونسکو، پیام ها و پیامدهای بسیار برای بشریت و فرهنگ و اندیشۀ بشری داشت که بر اصحاب بصیرت و معرفت پوشیده نیست.نخست این پیام و مفهوم بسیار روشن و امیدبخش به هموطنان و همزبانان حضرت مولانا که فرهنگ و تمدن بلندآوازۀ خراسان زمین ـ علی رغم سده های سیاه سکوت و بی صدایی و نیز آفت ها و آسیب های جدی درسال های اخیرـ هم چنان حرفی و طرحی برای عرضه و متاع و کالایی برای ارائه به بازار پررونق فرهنگ و اندیشه بشری دارد. رویداد یادشده نشان داد که درعرصۀ تعامل و تبادل فرهنگی ـ فکری و در چارچوب داد و ستد و گفتگوی تمدن ها و فرهنگ ها در دهکدۀ جهانی، ما خراسانیان و فرزندان معنوی مولانا، کالاها و هدایای بس نایاب و بی مانند برای عرضه در بازارچه محصولات فرهنگی و تمدنی این دهکده داریم. مامی توانیم اندیشه ها و داشته های آسمانی، عرفانی و الهی خود را به بشریت و بازار جهانی اندیشه و فرهنگ، ارائه و معرفی کنیم. ما می توانیم مهرورزی، مهربانی، عشق، عرفان، معنویت و دیگر مفاهیم و ارزش های والای انسانی را به جامعۀ بشری و فرهنگ بشری هدیه کنیم تا زینت بخش طاق و رواق اندیشه ها و احساس های آدمیان باشد.آنگاه که ما چنین گنجینه ها و خزینه های گرانسنگ و بی مانند معنوی و معرفتی را برای حضور سبز و پرافتخار در بازار فرهنگ و اندیشۀ جهانی در انبان داریم، چه نیازی به استفاده از ابزارهای غیرانسانی جهت اثبات حضور و حیات خود است؟ مردمی که مولوی ها، بیدل ها، غزالی ها و دیگر قله های بی رقیب علم، عرفان، ادب، حکمت و خرد را در کارنامۀ فرهنگی و تمدنی خود دارند و می توانند تمام اقطار و آفاق عالم را در سیطرۀ اندیشه و پیشینۀ و زیر آهنگ و فرهنگ خود درآورند، چه نیازی به استفاده از دهشت افگنی، مواد افیونی و دیگر راهکارهای خشونت آمیز برای اثبات و تثبیت جایگاه و پایگاه جهانی خود دارند ؟توسل و تمسک به خشونت، نا انسانی، دهشت افگنی و دیگر ابزارها و راهکارهای قهرآمیز، نشانۀ فقدان یا نقصان منطق، خرد و اندیشه است. ملتی که چنین قله های رفیع حکمت، خرد، رندی و فرزانگی را در کارنامه و پیشینۀ خود دارد ، هرگز نیازی به خلق خون و خشونت و جاری ساختن سیل خون ندارد. به گفتۀ حکیم سخنسرای توس : جهان زیر آهنگ و فرهنگ ماست. ما با مهرورزی و مهربانی، حکمت و خرد، عشق و عرفان، ادب و معنویت خود ، جهان و انسان را زیر آهنگ و فرهنگ خود داریم.پیام و پیامد دوم : اقبال و استقبال وسیع جهانی از آثار و افکار خداوندگاربلخ درسال های اخیر، نشانگر روآوری و گرایش انسان ها به عرفان و معنویت است. حضرت مولانا یکی از قله های عشق و عرفان اسلامی و شرقی بود ؛ عشق و عرفانی که نردبان آسمان و معراج انسان است و آدمیان ِخسته از این خاکدان طبیعت و زندگی ماشینی را" مرغ باغ ملکوت" می سازد و راه و رسم رندی و فرزانگی را در گلباغ الهی و آسمانی معرفت و حقیقت به آنها می آموزد. انسان دربند و دردمند امروز را از چاه هاي درونی نفس و تعلقات مادی " من وما" بیرون می آورد و او را در شاخسار بلند عشق و معرفت، هم نشین ملائک می سازد.تمام هنر و شاهکار حضرت مولانا در همین عرصه و پهنه، جلوه و جمال یافت و تمام سرمایه و اندوخته او همان عشق آسمانی بود و بس. اونه " فرضیۀ نسبیت " را طرح کرده بود و نه " قانون جاذبه عمومی " را کشف. نه اتمی راشکافت و نه ویروسی راشناخت. نه کیهان شناس بود و نه فضانورد. او درویش یک لاقبا و صومعه نشین بود که تار و پود سرمایه و هنرش را عشق و خداجویی تشکیل می داد. اینهمه شهد و شکر کز سخنش می ریزد، تنها به دلیل جوهره و درونمایۀ عرفانی و آسمانی آن است.وقتی بشریت رو به چنین قله و قبله ای می آورند، آشکارا خستگی و دلزدگی خود را از زندگی پر زرق و برق؛ اما سرشار از ریا و فریب و لبریز از نیازها و تمناهای مادی و معیشتی جهان امروز ابراز می دارند و با بانگ داوودی ندا در می دهند که "مرغ باغ ملکوتم و نیم از عالم خاک و می خواهم قفس تنگ تن" و تعلقات مادی و حیوانی را بشکنم و در جستجوی روزگار وصل خود، بسوی شاخسار" اصل " خود پرگشایم. او فریاد بر می آورد که شراب، شباب و کباب همه چیز من نیست و" ای برادر تو همه اندیشه ای ".اما سومین پیام و نکته :حضرت مولانا یک عارف و حکیم مسلمان و موحد بود و تمام آموخته ها و اندوخته های او ازمکتب اسلام و آموزه های عرفانی و آسمانی آن نشأت می گرفت. او مولود و محصول بلافصل فرهنگ و تمدن اسلامی بود و قرآن کریم تنها منبع الهام بخش او به شمار می آمد. مولانا در تکوین و تدوین "مثنوی معنوی" آنچنان وامدار مفاهیم و آموزه های الهام گرفته شده از قرآن کریم است که بحق مثنوی شریف را نسخه بدل آن کتاب آسمانی و" قرآن عجم " نامیده اند. (1)بر بنیاد این حقیقت انکارناپذیر، مولانا و مثنوی هردو شاخک های پرجوانه و پرشکوفه ای بودند که بر شاخسار درخت تنومند و برومند اسلام عزیز و قرآن شریف روییدند و هردو فرزند و ثمر این آیین آسمانی و جاویدانی اند. با توجه به حقیقت یادشده، این پرسش در ذهن هر انسان بصیر و فهیم جوانه می زند که جهانیان و آدمیان چرا آب را از سرچشمه بر نمی دارند که از جویبارهای پایین دست بر می دارند ؟ و چرا در يای بیکران را رها کرده و به برکۀ کوچک چنگ انداخته اند ؟ اگر شما آدمیان شیفته و شیدای عشق، عرفان و معنویتی هستیدکه در مولوی و مثنوی معنوی یافته اید، چرا به منشأ و سرچشمۀ آنها یعنی مکتب الهی اسلام و کتاب آسمانی قرآن مراجعه نمی کنید؟ آیا بهتر نیست بجای پناه بردن به برکۀ ناچیز، رو به دریا و اقیانوس آوریم و سالی را بنام سال جهانی پیامبر رحمت و کتاب هدایت اعلام کنیم و بدینوسیله توجه جهانیان و آدمیان رابه تعمّق و تدبّر در آموزه ها، برنامه ها و تعالیم آسمانی و انسانی آندو جلب نماییم ؟نه تنها خداوندگار بلخ، بلکه صدها مولانا، اقبال، ابن عربی، حلاج، عطار، بایزید، پیر هرات و دیگر قله های بی مانند دانش، حکمت، ادب و عرفان در دامان پربار این مکتب رشد و پرورش یافته اند. اگر از پشت زرّه بین سیاست، تعصب و برتری جویی به این آیین الهی نگاه نکنیم و عینک " برخورد تمدن ها " و" پایان تاریخ " و" جهان تک قطبی " را کنار بگذاریم و اسلام را تنها در چهره و آیینۀ بن لادن و ملاعمر تماشا نکنیم؛ همین اکنون و درقرن21هم این آیین آسمانی می تواند الهام بخش آزادی و معراج انسان و انسانیت باشد.(1) مثنوی معنوی مولوی هست قرآنی به لفظ اعجمی موضوع مرتبط: فرهنگي, انديشه بازديد 927 امتيازات 1 ضريب امتياز امتياز بدهيد◄ 54321 ◄نقد و نظر ◄نسخه چاپي مطلب ◄فرم ارسال مطلب

ديگرنبشته‌ها از مسيح ارزگاني:

اطلاعات و ترافيك سايت