اگر تاحال خبرهاي بد به اندازه كافي از افغانستان نبوده است، اينك وابستگي اين كشور به مواد مخدر در سرخط عنوان هاي خبري قرار گرفته است . بتاريخ 2 سپتامبر سردفتر سازمان ملل متحد در مورد وضعيت مواد مخدر و جرايم گزارش كرد كه اين كشور درهم شكسته هم اكنون 92 درصد از ترياك جهان را تهيه و توليد مي كند كه از ميزان 78 درصد در 2004 هم بالاتر رفته است. اين ركورد تازهء تاسف بار با معادلات افرونتر در زمينه مبارزه با مواد مخدردگرگون نخواهد شد. آمريكا، ناتو و دولت افغانستان بايد بجاي امور ديگر، نهاد حياتي اما فراموش شده پليس ملي را بازسازي و احيا نمايد. در سال 2004 براي اولين بار در تاريخ افغانستان كشاورزان در همه ولايات به زرع ترياك روي آوردند . دولتهاي آمريكا و افغانستان تعهد سپردند براي ريشه كن سازي ترياك مبارزه كنند. آژانسهاي امدادرسان تلاش ورزيدند كه يك جايگزين اقتصادي براي ترياك كه زندگي هزاران افغان به زرع آن بستگي دارد، ايجاد نمايند.
بر اين اساس بود كه من در نوامبر 2004 به لشكرگاه مركز ولايت هلمند افغانستان بعنوان معاون يك پروژه تامينات جايگزين سازي كه بوسيله آژانسهاي امدادرسان ايالات متحده براي توسعه بين المللي حمايت مالي مي گرديد، سفر كردم . تيم اصلي مان متشكل از شش امدادرسان غربي بود و ما تعداد 80 عضو افغان نيز استخدام كرديم . در طرح بلند مدت، تامينات جايگزين عبارت بودند از كمك كردن به كشاورزان براي صادرات حبوبات گرانقيمتي چون زعفران و زيره كه اين كار به معناي اعاده باغها و تاكستانهايي بود كه زماني افغانستان را در عرصه بازار كشمش و بادام به يك قدرت مبدل ساخته بود . و هم به اين معني بود كه به كشاورزاني كه به قاچاقچيان براي گرفتن اعتبارمالي اعتماد مي كنند، بايد اعتبارات مالي اختصاص داده شود( تا به قاچاقچيان پناه نبرند. مترجم) . اما با وجود اين در كوتاه مدت و در حالي كه اولين تراكتورهاي ريشه كن سازي ترياك زمينها را زير و رو مي كرد، ما زمان (كافي) براي اعمال آن شيوه ها نداشتيم . ما در عوض مشاغل عامه ايجاد كرديم مانند اينكه به هزاران افغان محل بيل (وكلنگ) داديم تا كانالها و راهها را تعمير كنند و به آنها به ازاء هرروز كار 4 دلار حقوق پرداخت كرديم . ما كارهاي زيادي در زمينه سيستم آبياري وسيع ولي ويران شدهء هلمند كه خود ميراث جنگ سرد آمريكا(و شوروي سابق) مي باشد، يافتيم . تا مي 2005 ميليونها دلار پرداخته بوديم ودر ليست حقوق بگيران خود 14000 نفر داشتيم . اين برنامه اقتصاد ولايت را به جريان انداخته بود و نقطه پرش خوبي براي جايگزين ساختن ترياك در بلند مدت بود . اما پاشنه آشيل ما امنيت بود . در نزديك قبرستان واقع در حاشيه شهر، يك پايگاه جديد ارتش آمريكا مستقر بود ولي اعضاي محافظين ملي كه در آنجا مستقر بودند فاقد نيروي انساني و اطلاعات محلي براي محافظت از ما بودند . بزودي دريافتيم كه بهترين افراد پليس محلي هلمند، همان شبه نظاميان با رهبري كاريزماتيك و داراي سالها تجربه هاي جنگي هستند و در بدترين حالت، مردان پليس عبارت بودند از راهزنان، لواطكاران و معتادان به ترياك . رييس محافظين محلي ما يكي از بهترين ها بود اما هنوز هم غير قابل اعتماد . يكبار من از او پرسيدم بعنوان فرمانده پليس منطقه چي دريافت مي كند . او با عصبانيت گفت فرماندار هيچ حقوقي بما پرداخت نمي كند . مردم بما پول داده اند تا مشكلات شان را حل كنيم . اما من هم هرگز مطمئن نيستم كه اگر به او به اندازه كافي پول مي داديم، مشكلات ما حل شده بود . وقتي حملات شروع مي شد، امنيت ما مختل مي شد . در 18 مي، پنج نفر از كاركنان افغان ما در همين معركه كشته شدند . صبح بعد يكي از كاروانهاي تدفين را كمين زدند و شش نفر ديگر از كارگران ما و اقارب شان از بين رفتند . پليس با دستگيريهاي بدون تميز و خشونت آميز به اين عمل پاسخ داد اما آنها فاقد مهارتهاي لازم براي جستجو و دستگير نمودن قاتلان بودند . شايعاتي شنيديم كه مهاجمان جزء سربازان طالبان بوده اند و اين عمل در واقع نقطه آغاز تحرك جديد طالبان بوده كه ولايت هلمند در يك سال اخيرگرفتار آن بوده است . همچنين دريافتيم كه سران محلي قاچاق مواد مخدر به طالبان پول داده اند تا پروژه هاي ما را مورد حمله قرار دهند . كل آنچه ما دريافتيم اين بود كه هدف از حملات، ما بوديم و ما هم قادر به محافظت از خود نبوديم . چند روزي تمام طرح هاي مان را متوقف كرديم و بيشتر كاركنان ما بخانه هاي خود مراجعت كردند .
دولتهاي غربي بايد براي كاهش كشت خشخاش در افغانستان، بهبود سازي امنيت را در مركز توجه خود قرار دهند . آژانسهاي امدادرسان و دولت افغانستان در حالي كه زير آتش قرار داشته باشند نمي توانند ترياك را جايگزين كنند . در دوران بحران ( داخلي )، كشاورزان افغان تمايل يافتند كه ترياك بكارند زيرا كشت ترياك مطمئن ترين و بالاترين عوائد مالي را در پي دارد . در بعض نقاط بسيار دورافتاده افغانستان، ترياك از زمان اسكندركبير زرع مي شده ولي اين كشت در دشتهاي آبياري شده هلمند فقط در نا آراميهاي 1980 مرسوم شد . با بازگشت امنيت به هلمند، كشاورزان مي توانستند ولايت خود را باز سازي كنند و محصولات مجاز را دوباره احيا نمايند .
نيروهاي پليس ضعيف ترين حلقه اتصال شبكه امنيتي افغانستان مي باشند . بعد از سقوط طالبان در افغانستان، ايالات متحده و ناتو قسمت اعظم نيروي شان را به ساختن يك ارتش حرفه اي افغاني متمركز كردند . ولي نيروهاي پليس به جنگ سالاران محلي تسليم گرديد اما نه از طريق كدام طرح و پلان، كه بخاطر نداشتن پول و عدم توجه لازم . بسياري افراد پليس افغانستان تحت پوشش دوره هاي آموزشي افسران پليس آمريكايي و آلماني قرارگرفته اند اما آنها بار ديگر به واحد هايي بر مي گردند كه فاقد امكانات و فاقد سازماندهي هستند و بر مبناي وفاداري به يك فرمانده محلي و غير قابل اعتماد ايجاد گرديده اند . 4500 سرباز بريتانيايي كه اكنون در كنار سربازان افغاني درگيرنبردي در هلمندهستند، مي توانند شورشي هاي گرد آمده در حلقات بزرگ را شكست بدهند ولي آنها نمي توانند تاكتيك هاي آزار دهنده طالبان همچون كمين گيري ددر نقاط حاشيه اي، بمب گذاري هاي انتحاري و حملات بر عليه اهداف آسيب پذير غير نظامي مانند همين پروژهء ما را جلوگيري بكنند . براي اين كارها پليس لازم است .
ارتش افغانستان و قدرت هاي خارجي بايد فضايي ايجاد كنند كه در آن يك پليس حرفه اي و قابل اعتماد ريشه بگيرد . اين سخن بمعناي آن است كه عمليات نظامي در مقابل يورشهاي سنگين طالبان ادامه يابد، فشارهاي ديپلماتيك بر پاكستان وارد شود تا كار تامين پناهگاه براي شورشيان طالبان را متوقف بسازد و توجه بر حفاظت شهرهاي بزرگ جنوب افغانستان، لشكرگاه، قندهار و غزني در ايجاد يك پليس منظم براي دولت افغانستان متمركز گردد . معناي ديگر آن اين است كه به مصونيتي كه جنگ سالاران و قاچاقبران مواد مخدر از آن بهره مند هستند پايان داده شود . كساني كه مي توانند حملاتي را به آرامي سامان بدهند و بهانه آنها را به گردن طالبان اندازند . نيروي جديد پليس افغانستان به خطوط و چوكات روشن در ساحه اختيارات خود، روش هاي رسمي ديسيپلين نظامي، طرقي براي رسيدگي به اشتباهات درون سازماني و شكايات عمومي احتياج دارد . مامورهاي پليس به حقوق و تجهيزات كافي كه مي توان از منابع غربي تامين كرد و به آموزش هاي بهتر در زمينه جستجو و محافظت از شهروندان نيازمند است . براي اينكه اطمينان يافت اين طرح ها موجب تغييرات خواهد شد، ايالات متحده و متفقين بايد افسران با تجربه غربي را براي نظارت بر برنامه ها در كنار نيروهاي پليس ولايتي بكار بگمارند . البته مشكل رونق بازار ترياك فقط با اصلاحات در پليس حل نخواهد شد .
دولت افغانستان بايد ترياك سالاران را از حكومت مركزي و حكومتهاي ولايات تصفيه بكند و نيروهاي شبه نظامي را خلع سلاح نمايد(مسالمت آميز يا خصومت آميز) . هيچ چيزي به اندازه اين مسئله از محبوبيت رييس جمهور كرزي در جنوب نكاسته كه از كنترل دوباره تفنگ بدستان شرور در آن ساحات آسيب ديده است . امنيت، تنها جاذبه قوي طالبان در تسخير كشور در 1990 بود . اين عامل باز هم امكان تحقق دارد .
