چرا افغانستان هنوز به کمک جهان نياز دارد؟

افغانستان پس از برگزاری انتخابات رياست جمهوری و پارلمانی، دارای ديموکرات ترين دولت در تاريخ خود است مقامات ارشد دولت افغانستان و کشورهای کمک کننده، چهار سال پس از فروپاشی رژيم طالبان در افغانستان، در شهر لندن جمع شده اند تا در مورد آينده اين کشور بحث کنند. در اين اجلاس تلاش می شود روی ايجاد يک برنامه ای کاری به منظور ادامه کمک ها به افغانستان و تامين ثبات در اين کشور توافق شود. اگرچه افغانستان به پيشرفتها در زمينه ايجاد يک دولت جديد دست يافته است ولی در پی موجی از نا آرامی های اخير در افغانستان که بيشتر به بقايای گروه طالبان نسبت داده می شود، نگرانی های امنيتی نيز افزايش يافته است. استراتژی پنج ساله ای که قرار است مقامات افغانستان به اشتراک کنندگان اجلاس لندن ارايه کنند نيز خاطر نشان ساخته است که افغانستان هنوز دوره ای گذار به صلح و ثبات را تکميل نکرده است. حامد کرزی، رييس جمهور افغانستان و تونی بلر، نخست وزير بريتانيا، ميزبانان اجلاس دو روزه حمايت از افغانستان در شهر لندن خواهند بود. کوفی عنان، دبير کل سازمان ملل متحد و کاندوليزا رايس، وزير خارجه آمريکا نيز در کنار نمايندگان و مقامات از هفتاد کشور جهان، در اين اجلاس حضور خواهند داشت. افغانستان هم اکنون دارای دموکرات ترين دولت در تاريخ خود است که در نتيجه انتخابات رياست جمهوری سال ۲۰۰۴ و انتخابات پارلمانی در يک سال پس از آن تشکيل شد؛ اگرچه هنوز هم نگرانی های از ناحيه موجوديت شمار زياد 'جنگسالاران' که کرسی هايی را در پارلمان افغانستان نيز از آن خود کرده اند، وجود دارد. مشکل اينجاست که دولت جديد افغانستان هنوز توانايی های لازم برای انجام کارهای زياد را ندارد. تقريبا تمامی مصارف جاری دولت، از حقوق ماهوار گرفته تا صورتحساب وسايل گرم کننده، از هزينه تمويل کنندگان بين المللی پرداخت می شود. برخی مقامات دولت افغانستان می خواهند در آينده پول های بيشتر کمکی از کانال دولت مصرف شود، نه از طريق سازمان های غيردولتی؛ آنگونه که ظرف سالهای گذشته معمول بوده است. حنيف اتمر، وزير احيا و انکشاف دهات افغانستان به بی بی سی گفت: "در ظرف پنج سال آينده حداقل پنجاه درصد پول های کمکی بايد در اختيار دولت افغانستان قرار گيرد." اگرچه در اصل، بسياری از کمک کننده های غربی با اين تقاضا موافق هستند ولی وجود فساد اداری هنوز نگرانی عمده در اين زمينه به حساب می آيد. آقای اتمر می گويد: "ما موجوديت فساد اداری را رد نمی کنيم." ولی او تاکيد می کند که ارگانهای بازدارنده ترويج فساد نيز به ميزان زيادی وجود دارد. نتايج ضعف دولت را می شود در هر جا و در هر مرحله مشاهده کرد. در شهرها، ساختمانهای بزرگ نوساخت که با سرمايه های شخصی ساخته شده اند به چشم می خورد ولی در کنار آن خانه های بدون انرژی برق و جاده های ناهموار وجود دارد که از زمان بحران و جنگ های داخلی در سالهای ۱۹۹۰ تا حال به همان شکل باقی مانده است. در مناطق روستايی، امکانات بهداشتی در بدترين وضعيت در سطح جهان قرار دارد. آيا افغانستان بدون اتکا به کمک های جهانی قادر خواهد بود روی پای خود بی ايستد؟ خسته از جنگ؟ادامه خشونت و نا امنی ها، موضوعی است که همه ای اين مسايل را تحت شعاع قرار می دهد. يکی از مقامات ارشد غربی می گويد: "اگر موضوع قابل تاسفی در مورد چهار سالی که افغانستان پشت سر گذاشته برای هر فردی می تواند وجود داشته باشد، مسئله نا امنی ها و حملات تروريستی است که هنوز در مناطق جنوبی افغانستان روی می دهد." ولی مقامات افغان می گويند شورشيان وابسته به طالبان از حمايت گسترده در افغانستان برخوردار نيستند و تاکيد می کنند که افغانها حالا از جنگ خسته شده اند. اين مقامات می گويند مشکل تروريسم در مناطق مرزی افغانستان و پاکستان ريشه دارد که به باور آنها بسياری از شورشيان در اين مناطق پنهان شده اند. مقامات افغان می گويند تنها در صورتی که يک راه حل برای اين مشکل جستجو شود، پيشرفت و امنيت در مناطق جنوب و شرق افغانستان، جاهای که بيشترين موارد خشونت را تجربه کرده اند، پياده خواهد شد. بحث روی اين مسئله، در برنامه کاری اجلاس دو روزه لندن جا دارد ولی کمتر انتظار می رود نتايج اين بحث ها تغييری را در عمل رونما کند. "پول مهم است"اگرچه توقع می رود آمريکا و برخی ديگر از کشورهای اشتراک کننده در کنفرانس لندن، کمک های جدید پولی خود را برای افغانستان اعلام کنند ولی مقامات افغان قبلا تاکيد کرده اند که اين يک کنفرانس پولی نخواهد بود. اما هنوز پول موضوع مهمی است. دولت افغانستان قبل از برگزاری اجلاس بزرگ بازسازی افغانستان در برلين، در سال ۲۰۰۴ اعلام کرد که اين دولت برای بازسازی و احيای مجدد افغانستان تا هفت سال آينده، هر سال به چهار ميليارد دلار نياز خواهد داشت. اين موضوع به نظر می رسد مشکل بزرگ برای افغانستان است که اين پول در آينده، از کدام هزينه تامين خواهد شد؟ افغانستان پس از سالهای جنگ و بحران، با اين همه نيازمندی که دارد، آيا قادر خواهد بود بدون اتکا به کمک جهان روی پای خود بی ايستد؟