مسؤوليت هرسخن بدوش پديدآورنده است. سايت در قبال آثارارسالي نويسندگان پاسخگو نيست

حقوق/حقوق بشر سايت را به دوستان معرفي كنيد!

مطالب بيشتر از مهمان در صفحه اختصاصي نويسنده پيوسته‌ها حقوق بين­الملل اينترنت نويسنده: مهدي تاريخ نشر: 23.10.2005 برخي از آنها كه با اينترنت سروكار دارند آنرا بيشتر به يك ميز كار بزرگ مي­دانند كه هر كسي وارد اين مذاكره شود مي­تواند جايي براي خود در همان ميز بزرگ دست و پا كند. البته اين نظر حاكمان فعلي اينترنت است. برخي از آنها كه با اينترنت سروكار دارند آنرا بيشتر به يك ميز كار بزرگ مي­دانند كه هر كسي وارد اين مذاكره شود مي­تواند جايي براي خود در همان ميز بزرگ دست و پا كند. البته اين نظر حاكمان فعلي اينترنت است. اگرچه ابتدا تنها تابعان حقوق بين­الملل را كشورها تشكيل مي­دادند ولي روند امور بگونه­اي پيش رفت كه سازمان­هاي بين­المللي و افراد نيز توانستند جايگاهي براي خود دست و پا كنند. از موضوعات ديگر كه هرچند شخصيت بين­المللي ندارند ولي در محيط بين­الملل فعال هستند مي­توان به شركت­هاي مختلف انتفاعي و غيرانتفاعي اشاره كرد. ليكن بروز حقوق بين­املل اينترنت، شكل جديدي از واحدهاي انتفاعي و غيرانتفاعي را ايجاد كرد كه ماندن آنها در محيط حقوق بين­الملل سايبر يك دردسر و حذف آنها معادل هزاران دردسر خواهد بود. اين شركت­هاي جديد شركت­هاي فني و تخصصي هستند كه هم اكنون همه وظايف موجود در راه اداره اينترنت را به تنهايي برعهده گرفته­اند. طرح موضوع: آقاي روبرت كان كه به عنوان يكي از پدران اينترنت معروف است مي­گويد: اگرچه به سختي مي­توان باور كرد اما در روزهاي آغازين فعاليت اينترنت تا اواسط دهه 1980 تقريباً همه تصميمات راجع به اينترنت را من و آقاي وينتون سرف اتخاذ مي­كرديم ولي امروز حتي روبرت كان نيز قبول دارد كه چنين كاري از دست او ديگر متخصصين مشغول به كار در شركت­هاي مختلف تخصصي به تنهايي برنمي­آيد. همه مسائل به اينجا ختم نمي­شود. زيرا دولت­ها مايلند قضيه كنترل اينترنت و ايجاد قواعد آنرا به يك نهاد فراملي و بين­المللي بسپارند. از ديدگاه دولت­ها ITV يا اتحاديه بين­المللي مخابرات از اين نظر بهترين گزينه ممكن بشمار مي­رود. البته مسئولين ITV نيز رغبت زيادي به اين امر دارند ليكن شركت­هاي خصوصي كه هم اكنون نظارت و قانونگذاري بر محيط سايبر را برعهده دارند به اين راحتي­ها حاضر نيستند پاپس بكشند. در اين ميان نظرات مختلفي مطرح مي­شود كه در اين قسمت سعي خواهيم كرد به طرح اين مباحث بپردازيم. بايستي به اين مجموعه (يعني دولت­ها و شركت­هاي فني) نظرات سازمان ملل، نظر كشورهاي توسعه يافته و همچنين در حال توسعه را نيز بيافزاييم. مشكل از كجا آغاز مي­شود: كوين ميتينگ يكي از جانيان به نام و باسابقه محيط سايبر به شمار مي­رود. او كه دوره طولاني مدتي را به عنوان مجازات هك در زندان­هاي ايالات متحده سپري كرده است در سناي امريكا به صراحت اعلام كرد: امنيت كامپيوتر همانند قفل كردن يك درب است. اگر دري قفل خورده باشد درست است كه وارد شدن از در محال است ولي اگر كسي واقعاً بخواهد داخل شود مي­تواند از پنجره چنين كاري را بكند. او همچنين مدعي شد در تمام مدت كه به عنوان يك هكر فعاليت داشته است فقط يكبار ناموفق بوده و دليل اين عدم موفقيت هم آن بود كه يك هكر ديگر در حال نفوذ به همان محل بوده است. با وجود انسان­هايي همچون ميتينگ كه امروزه تعداد آنها روبه فزوني گذاشته است وضعيتي را ايجاد كرد تا هيچ كس در محيط اينترنت روي آرامش نبيند. امروزه حملات اينترنتي به يك واقعيت تلخ تبديل شده است. واقعيتي كه هر روز به ابعاد و اشكال آن افزوده شده و خطرات ناشي از آن بطور جدي­تري اشخاص مرتبط با اينترنت را تحت‌الشعاع قرار مي­دهد. موضوع وقتي حساسيت بيشتري بخود مي­گيرد كه بدانيم امروزه اينترنت تا چه اندازه بر تلاش­هاي اجتماعي بشر سايه افكنده است. شايد اين نكته كه بيش از 30% كل تجارت جهاني از راه تجارت الكترونيكي به انجام مي­رسد خود شاهد كاملي بر اين مدعا باشد ولي بهتر است اضافه كنيم كه اكثر نقل و انتقال‌هاي پولي و مالي بين­المللي، اطلاعات سري معاملات و فعاليت­هاي شركت­هاي بزرگ، بانك­ها و حتي وزارتخانه­هاي بسياري از كشورها، روش­هاي سري مراقبت‌هاي هوايي، كنترل رفت و آمد كشتي­ها و سيستم­هاي كنترل امور پزشكي از جمله موارديست كه امروزه به اينترنت سپرده شده است. حال بايد مشاهده كرد محيطي كه به اين درجه از اهميت دست يافته است را مي­توان به شركت­هاي فني و تخصصي واگذار كرد و انتظار داشت اين همه اطلاعات سري مصون بمانند؟ حال وارد اصل موضوع مي­شويم و نظرات مختلف را از سوي اطراف متفاوت قضيه مورد بررسي قرار مي­دهيم: 1) كشورهاي توسعه يافته: خاموش­ترين گروه موجود كه البته سكوتي گويا از خود بروز داده­اند كشورهاي توسعه يافته هستند. گروه كشورهاي شمال حتي در اجلاس سران جامعه اطلاعاتي شركتي بسيار سرد و شكننده داشتند و غير از نخست وزير فرانسه و چند رهبر ديگر اكثر كشورهاي ثروتمند در اين نشست غيبتي غيرموجه داشتند. هرچند اين روند در نشست­هاي بعدي تا حدودي بهتر شده است. اين كشورها كه نهادهاي كنترل كننده فعلي را بطور عام در اختيار دارند سعي مي­كنند در موضع­گيري­هاي غيررسمي از اين بنگاه­هاي تخصصي حمايت كرده و در عين حال با عدم حضور در تصميم­گيري­هاي بين­المللي اعتبار آنها را زير سوال ببرند. البته چنانچه ذكر شد در اجلاس اخير كه براي راه­هاي اعمال حاكميت بين­المللي بر اينترنت تشكيل شده بود حضور اين كشورها پررنگ شده بود وليكن هنوز موضع دقيق و قاطع آنها بطور رسمي و علني اعلام نشده است. تنها ايالات متحده است كه صريحاً حمايت خود را از نهادهاي تخصصي موجود ابراز داشته و اعلام كرده است كه با انتقال قدرت از اين نهادها مخالفت خواهد كرد. 2) سازمان ملل متحد: كوفي عنان دبير كل سازمان ملل متحد معتقد است هرچند موضوعات مربوط به حاكميت بر اينترنت بسيار متعدد و پيچيده است ولي علاقه مشترك همه جهانيان به اين مسئله استوار است كه امنيت اينترنت بايد تضمين شده و قابل اعتماد گردد. دبير كل به همه طرف­هاي مربوط به اين قضيه توصيه كرده است تا هدف اصلي خود را در قبال كمك به مردم همه جهان فراموش نكنند زيرا همه مكلفند تا ايجاد يك زندگي آزاد و شايسته را براي عموم مردم جهان فراهم نمايند. اين مسئله از متن منشور قابل استنتاج است و از اين طريق مي­توان حقوق بين­الملل اينترنت را مسئله‌اي متصل به منشور قلمداد نمود. عنان در عبارتي كلي اضافه مي­كند: هرآنچه مي­كنيد بايد كمكي باشد به توسعه انساني. بدين طريق سازمان ملل قصد دارد تا با ايجاد يك راه حل بينابيني تصور دستيابي به حقوق مشترك و بين­المللي را قابل حصول نمايد. اين سازمان و مسوولان آن معتقدند قصور هيچ طرف كه صرفاً به مثابه حكومت كامل همان­طرف بر محيط مجازي باشد قابل­قبول نيست بلكه براي­حاكميت بر اينترنت بايستي مدل­هاي مشترك و دربرگيرنده عمومي ايجاد شود تا بتواند همه اطراف قضيه را تا حدود زيادي راضي سازد. در عين حال دبير كل سازمان ملل خود به صراحت اعلام مي­دارد كه برد كنوني اينترنت به شدت ناعادلانه است و اكثريت بزرگي از مردم جهان هنوز از منافع سرشار آن بي­بهره هستند. اگر تصور كنيد كه 70 درصد محيط سايبر با زبان انگليسي انباشته شده است و يا اينكه تسلط كامل و محض ايالات متحده به اينترنت به حدي است كه براحتي مي­تواند استفاده كشورهاي منظور از اينترنت را قطع نمايد قضيه نمود بيشتري خواهد يافت. 3) شركت­هاي فني: امروزه علاوه بر آموزش مجازي كه از آن به عنوان آموزش الكترونيك نام برده شده و بسياري از دانشگاه­هاي جهان دوره­هاي دانشكده­هاي مجازي خود را بر طبق آن آغاز كرده­اند يكسري آموزش­هاي غير صحيح نيز در محيط مجازي در حال جريان است. آموزش قتل، آموزش انواع جرائم، تجاوز به حريم خصوصي و اطلاعات شخصي و انتشار آنها، ارتباط تروريست­ها با يكديگر و مواردي از اين دست همگي در اينترنت تحصيل شده و روزبه روز بر تعداد آموزش ديدگان اين كلاس­ها افزوده مي­شود ولي متخصصين و آباء اينترنت نظرات متفاوتي دارند. عده­اي از آنها بطور كلي هيچ نقطه ضعفي كه تا آن حد بزرگ باشد و نياز به نفوذ دولت­ها در اينترنت را نمايان سازد نفي مي­كنند و عده­اي ديگر هرچند لزوم ورود آنها را قبول مي­كنند ولي معتقدند دولت­ها نبايد تا آن حد وارد شوند كه در اين عرصه به قانونگذاري بپردازند. در اينجا نظرات دو نفر از متخصصين موثر اينترنت و همچنين شركت ICANN را مورد بررسي قرار مي­دهيم. وينتون سرف و روبرت كان به عنوان پدران اينترنت شناخته مي­شوند و شركت ICANN امروزه به عنوان مركز فرماندهي واقعي اينترنت قابل شناسايي است. وينتون سرف معتقد است به قول مهندس­ها تا وقتي چيزي خراب نشده درستش نكنيد و به قول پزشك‌ها پيشگيري بهتر از درمان است. او هرچند قبول دارد كه كاربردهاي بيشتر از محيط سايبر اهميت نظارت بر آنرا مشخص نمود ولي در عين حال معتقد است نيازي نيست كه اين نظارت بر كاركرد كليت شبكه معطوف شود زيرا در كاركرد كلي اينترنت مشكلي وجود ندارد بلكه آنچه باعث بروز مشكل شده است، سوءاستفاده­هايي است كه از اين فضا در حال جريان است. به نظر او تلاش­هاي اخير اگر به گونه­اي باشد كه به سوال اساسي زير پاسخ دهد مفيد فايده خواهد بود. آن سوال اين است كه چگونه مي­توان استفاده سازنده و مثبت از اينترنت را تسهيل نمود. از سوي ديگر روبرت كان هرچند معتقد است هيچ چيزي وجود ندارد كه نتوان آن را بهتر اداره كرد ولي در عين حال تصريح مي­كند كه اين مسئله نسبي است. به اين معنا كه هرچند جنبه­هايي از اينترنت خوب پيش مي­روند ليكن جاهايي هم وجود دارند كه خوب و رو به جلو حركت نمي­نمايند. اين دو دانشمند هرچند از موافقان شركت ICANN و تسلط آن مي­باشند ليكن پذيرفته­اند كه جنبه­هايي نيز وجود دارد كه حضور دولت­ها در آن مي­تواند به نفع اينترنت تلقي شود. پروفسور ميلتون مولر يكي ديگر از دانشمندان و از مديران ICANN به شمار مي­رود كه معتقد است اين شركت يك مدل آزمايشي از يك نوع دولت جهاني است كه به جاي آنكه بر پايه قدرت داخلي بنا شود بر پايه يك پيمان بنا شده است. البته مولر اعتراف مي­نمايد كه اين شركت حالت ملي دارد و دولت فدرال ايالات متحده مي­تواند با ايجاد فشار بر روي آن اينترنت كشورهاي مدنظر خود را حتي به تعطيلي بكشاند. پاول تومي رئيس آيكان نيز معتقد است كه ماموريت شركت وي همان ماموريتي است كه گروه كاري سازمان ملل متحد قرار است به رهبري كوفي عنان به انجام برساند. او در عين حال معتقد است اگر گروه كاري نيز بخواهد همين وظايف را به انجام برساند بايستي دقت داشته باشد تا بيشتر هدايت كننده باشد قانونگذار و فقط در جنبه­هايي وارد شود كه ورود دولت­ها در آن الزامي است. ولي مي­توان اين سوال را از آقاي تومي پرسيد كه اگر وظايف گروه كاري دقيقاً همان وظايف شركت اوست پس چطور ممكن است كه اين شركت در وظايفي كه دولت­ها نبايد وارد شوند دخول نمي­كند ولي گروه كاري بين­المللي امكان دارد مرتكب اين خطا شود يا به عبارت ديگر آيا وجدان كاري در ICANN تا به اين حد رشد يافته است؟ لازم به ذكر است كه عده­اي اين شركت را يك مجموعه فوق­العاده سياسي معرفي مي­كنند. 4) كشورهاي در حال توسعه: هرچند اينترنت در زمان آغاز حيات خود كشش وافري به سمت دموكراسي نشان مي­داد ليكن علل متعدد داخلي و بيروني باعث شد دستيابي به اين مسئله فاصله زيادي با واقعيت داشته باشد. البته هم اكنون بسياري از وظايف نظارتي وب به عهده همكاران افتخاري شركت­هاي فني مركزي است ليكن حكومت اصلي اين ارگان­ها به عهده تعداد معدودي از شركت­هاي ملي آمريكايي است. از اين لحاظ كشورهاي جهان و علي الخصوص دول در حال توسعه حساسيت خاصي پيدا كرده­اند تا نقشي از اين مديريت به عهده نهادهاي بين­المللي واگذار شود. از نظر اين كشورها بهترين ارگان در اين زمينه سازمان ملل متحد مي­باشد. ليكن از آنجا كه اينترنت و فضاي وب ظرفيتي فني و تخصصي را مي­طلبد ارگان­هاي تخصصي وابسته به شوراي اقتصادي اجتماعي سازمان و علي­الخصوص اتحاديه بين­المللي مخابرات نقش پررنگ­تري در اين زمينه بر عهده خواهند گرفت. البته نهادهاي تخصصي ديگر از قبيل WIPO, UNIDO, VNESCO نيز در اين راستا قابل تأمل است. دول در حال توسعه براي رسيدن به چنين جايگاهي بايستي چند مرحله را پشت سر بگذارند اولين مرحله آن كه هم اكنون در حال طي شدن مي­باشد همراه كردن سازمان ملل در اين اتفاق جديد روابط و حقوق بين­المللي است اينكه خود كشورهاي در حال توسعه به چنين شناختي رسيده و اهميت چنين اقدامي را دريافته­اند نيز مي­تواند به عنوان مقدمه­ام شناسايي شود. زيرا آنها علاوه بر شناخت درباره اين حقيقت هم اكنون توانسته­اند حساسيت جهاني را ايجاد كرده و همگان را براي بدست گرفتن مديريت اينترنت مجاب نمايند. نماينده برزيل در اجلاس جهاني حاكميت بر اينترنت طي سخناني ابراز داشت: نبايد حاكميت بر اينترنت به عنوان حق انحصاري يك گروه خاص و در بين كشورهاي مخصوص تلقي شود بلكه لازم است دولت­ها در اداره كردن آن سهمي داشته و آنرا به يك ارگان مشترك بين­المللي بسپارند. از نظر نماينده برزيل در اين اجلاس، حق دول در حال توسعه در اين زمينه ناديده انگاشته شده است. وي با اشاره به اينكه امروزه به اينترنت به عنوان يك امكان همگاني و بين­المللي نگريسته مي­شود كه بايد به شكل بسيار آشكار و باز مديريت شود حمايت خود را از طرح بين­المللي كردن مديريت آن اعلام داشت. در واقع اين سخنان نشان از طي مرحله اول توسط كشورهاي در حال توسعه دارد. مرحله دوم كه كشورهاي مذكور بايستي پشت سر بگذارند. توجيهات تخصصي است كه بايد به آن طريق راه حل­هاي خود را اعلام دارند. دانشمندان و علي­الخصوص مهندسين آمريكايي با ايجاد يكسري توجيهات فني سعي فراوان دارند تا با دلايل تخصصي وانمود كنند لازم نيست مديريت اينترنت به يك نهاد بين­المللي واگذار شود. در اين زمينه نماينده آفريقاي جنوبي در اين اجلاس اظهار داشت، هرچند بسياري از موضوعات مطرح شده فني هستند اما اگر براستي فناوري جداي از سياست است؟ در صورتي كه دقيق­تر به مسئله نگاه كنيم مي­توانيم نظر اين نماينده آفريقا را ملموس­تر درك­كنيم. مراكز تخصصي ديگر همانند ويپو نيز دقيقاً با­مسائلي همچون فناوري­هاي پيشرفته مواجه هستند ولي آيا در آنها به اين خاطر كه مسائلي از اين دست وجود دارد پاي كشورها را قطع كرده و از نفوذ آنها جلوگيري مي­نمايند؟ مسئله ديگر كه لازم است دولت­هاي گروه جنوب پاسخ آن را بدهند اين است كه دانشمندان مي­گويند مگر در محيط سايبر چيزي خراب شده كه مي­خواند آن را ترميم كنند؟ پاسخ كشورهاي مذكور نيز چنين است كه: مساله اين نيست كه چيزي خراب شده و بايد درست شود بلكه صحبت بر سر قانونمند كردن يك فرايندي است كه هم اكنون وجود دارد. از اين لحاظ پيشنهاد اصولي اين كشورها ارسال قضيه به سازمان ملل مي­باشد. موضوع مرتبط: حقوق/حقوق بشر بازديد 1596 امتيازات 0 ضريب امتياز امتياز بدهيد◄ 54321 ◄نقد و نظر ◄نسخه چاپي مطلب ◄فرم ارسال مطلب

ديگرنبشته‌ها از مهمان:

اطلاعات و ترافيك سايت